Schematherapie
Schematherapie is een vorm van psychotherapie die zich richt op diepgewortelde patronen van denken, voelen en handelen, ook wel schema’s genoemd. Deze schema’s ontstaan vaak in de kindertijd of adolescentie en worden gevormd door negatieve ervaringen, zoals verwaarlozing, overbescherming, afwijzing of traumatische gebeurtenissen. Ze beïnvloeden hoe iemand zichzelf, anderen en de wereld om zich heen ziet, en kunnen leiden tot problemen in het dagelijks leven.
Het doel van schematherapie is om deze maladaptieve (ongezonde) schema’s te herkennen, te doorbreken en gezondere manieren van denken en handelen te ontwikkelen. Deze therapievorm combineert technieken uit verschillende psychotherapeutische stromingen, zoals cognitieve gedragstherapie, hechtingstheorie en gestalttherapie.
Wat zijn schema's?
Schema’s zijn diepgewortelde overtuigingen en patronen die bepalen hoe we omgaan met onszelf, anderen en situaties. Ze ontstaan als reactie op onvervulde basisbehoeften, zoals:
Veiligheid: Het gevoel van geborgenheid en bescherming.
Liefde en acceptatie: Het gevoel gewaardeerd en geliefd te zijn.
Autonomie: Het vermogen om zelfstandig te zijn en controle over je leven te hebben.
Grenzen: Het ontwikkelen van gezonde grenzen en discipline.
Wanneer deze behoeften niet vervuld worden, kunnen er negatieve schema’s ontstaan, zoals “ik ben waardeloos,” “ik word altijd afgewezen,” of “ik moet perfect zijn.” Deze schema’s beïnvloeden het gedrag en de emoties van iemand op een destructieve manier en kunnen ervoor zorgen dat mensen vast blijven zitten in herhalende patronen.
Hoe werkt schematherapie?
Schematherapie werkt op drie niveaus: cognitief, emotioneel en gedragsmatig.
Cognitief: De therapeut helpt de cliënt om zijn of haar schema’s te identificeren en te begrijpen hoe ze hun denken, voelen en handelen beïnvloeden. Dit omvat het uitdagen van de logica en de waarheid van deze schema’s.
Emotioneel: In dit deel van de therapie wordt aandacht besteed aan het ervaren en uiten van emoties die verbonden zijn aan de schema’s. Dit kan door middel van visualisaties of oefeningen die gericht zijn op het herbeleven van pijnlijke situaties uit het verleden.
Gedragsmatig: De cliënt leert nieuw, gezonder gedrag aan om oude, destructieve patronen te doorbreken. Dit kan bijvoorbeeld het stellen van grenzen zijn, of het zoeken naar bevestiging op een gezondere manier.
Schematherapie is een effectieve behandelmethode voor mensen die vastzitten in terugkerende negatieve patronen en die dieper willen graven in hun vroege ervaringen om blijvende verandering te bereiken.